Persepolis

Persepolis

Założycielem Persepolis czyli starożytnego miasta Persów był Dariusz I ale za jego panowania powstały 2 lub 3 budowle.  Jego następcy rozbudowali miasto do olbrzymich rozmiarów czyniąc je największym i najbogatszym miastem epoki starożytnej. Mimo ,że do Naszych czasów zachowały się jedynie ruiny miasta, wielkość założenia jest imponująca.W czasach świetności kiedy wszystkie obiekty miały pełne ściany z suszonej cegły, stabilne kolumny podtrzymywały drewniane stropy a miasto tętniło życiem, widok na Persepolis od strony wzgórza musiał być niesamowity. Dzisiaj prezentuje się jak na zdjęciu poniżej.

Pałace starożytnego miasta Persepolis zostały wzniesione na rozległych kamiennych platformach, wzniesionych u stóp skały. Od strony doliny obszar jest wzmocniony murami o pięciometrowej grubości. Na teren miasta wchodzi się od zachodu schodami podwójnej rampy. Zaraz po wejściu na taras przechodzimy przez Bramę Kserksesa I zwaną w inskrypcji Bramą Wszystkich Ludów, którą zdobią postacie skrzydlatych byków przejętych przez Persów ze sztuki asyryjskiej. Wejście, wsparte na czterech kolumnach tworzy rodzaj osiowo umiejscowionego portyku. Nie ukrywam, że postacie byka człowieka zrobiły na mnie ogromne wrażenie- zobaczyć na żywo obrazki z historii architektury, bezcenne.

Brama Kserksesa zwana Wszystkich Ludów, Persepolis, Iran
Człowiek- skrzydlaty byk, dekoracja zaczerpnięta ze sztuki asyryjskiej, Perepolis, Iran

Po prawej stronie od Bramy Kserksesa znajduje się apadana. Potężna sala hypostylowa została wzniesiona  na drugim, podwyższonym o 2,6 m tarasie i była prawdopodobnie największą salą kolumnową czasów starożytnych.Kolumny rozstawione są w odstępie 8,4 m a ich kapitele  znajdują się prawie na wysokości 20 metrów.

Kolumny pałaców perskich i budynków reprezentacyjnych składały się z bazy w kształcie sześcianu lub dzwonu, wysokiego kanelowanego trzonu (pionowe żłobienie) oraz głowicy. Najczęściej głowice były wykonywane w formie protom- kamiennych łbów byków z pozłacanymi uszami oraz rogami, które łączyły się z trzonem kolumny za pomocą prostokątnej części wiążącej, zakończonej podwójnymi wolutami. Pomiędzy protomy układano belki poprzeczne stanowiące konstrukcję dla stropu. Belki krzyżowały się pod kątem prostym tworząc kasetony.

Widok na pozostałości apadany, Perepolis,  Iran

Naprzeciwko apadany, po prawej stronie znajduje się sala tronowa zwana Salą Stu Kolumn. Zbudowana na rzucie kwadratu o bokach 75×75 m. Na kolumnach o wysokości 9 metrów, rozmieszczonych w 10 rzędach spoczywał płaski strop.

Na drugim planie kamienne wejścia do Sali Stu
W centralnej części zdjęcia widok na dziedziniec paradny przed Salą Stu
Płaskorzeźby wykute w skale, Persepolis, Iran

Na terenie Persepolis znajdują się ruiny pałaców królewskich: Dariusza, Kserksesa i Artakserksesa. Pałacu Dariusza jest najstarszą z rezydencji. W centralnej części założenia znajduje się wielka sala wsparta na kolumnach a pomieszczenia mieszkalne po obu jej stronach i narożnikach. Mury pałaców i większości reprezentacyjnych sal wznoszone były z cegły, zdobionej ceramiczną dekoracją. Stropy spoczywały na potężnych belach drewnianych, materiał sprowadzano prawdopodobnie z Indii i Libanu. Do dzisiaj zachowały się jedynie elementy wykonane z kamienia: narożne filary, odrzwia i framugi okien.

Pałac Dariusza w całej okazałości, Persepolis, Iran
Ruiny Pałacu Dariusza. Zdjęcie poniżej płaskorzeźby na cokole tarasu przedstawiające pochód straży.

Drewniane elementy konstrukcyjne i stropy oczywiście uległy zniszczeniu oraz ściany wykonane z gliny uległy zniszczeniu. Być może w  pożarze wznieconym na polecenie Aleksandra I. Do Naszych czasów zachowały się kamienne części budowli. Szczególnie ciekawe są płaskorzeźby na cokołach tarasów. Wykonywanie płyt z reliefami nawiązuje do sztuki asyryjskiej z tą różnicą, że zamiast pochodów wojennych i bitew, Persowie przedstawiają pochody dziękczynne.

W inscenizacji pochodów lennych podbite narody składają lenno Królowi Królów krocząc z godnością i zadowoleniem. Król Cyrus II zwany Królem Królów, Królem Akadu, Sumeru oraz Babilonu i całego świata pozwolił pokonanym na powrót do ich ojczyzny i kultywowanie swoich tradycji. Zezwolił m.in. na powrót żydów z niewoli babilońskiej i odbudowę Jerozolimy i w tym kontekście Król Królów jawi się jako wyzwoliciel. Obywatele podbitych ludów wchodzili w skład administracji nowego potężnego państwa często zajmując wysokie pozycje. Cyrus II kontynuował politykę Cyrusa I budowania dobrobytu i silnego państwa bez użycia nadmiaru agresji i siły.

Płaskorzeźby cokołów tarasów

PRZYDATNE INFORMACJE:

1.Bilet na teren Persepolis jest płatny i wynosi 20 tys. Riali (dane wrzesień 2017). Spokojne zwiedzanie miasta to czas około 2 godzin.

2.Nekropolis znajduje się około 3 km od Persepolis. Wejście jest płatne i również wynosi 20 tys. riali

One thought on “Persepolis

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *